TÔN GIẢ CA-NẶC-CA BẠT-LY-ĐỌA-ĐỌA

(Kanakabhāradvāja – một trong Thập Bát A-la-hán)

1. Nhân duyên xuất gia

Tôn giả Ca-nặc-ca Bạt-ly-đọa-đọa, Phạn danh Kanakabhāradvāja, xuất thân từ dòng họ Bà-la-môn Bhāradvāja. Ngài sớm phát tâm xuất gia theo Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, chuyên cần tu học giới – định – tuệ, dốc lòng cầu giải thoát và chứng quả A-la-hán, đoạn tận các lậu hoặc.

2. Đạo hạnh và phẩm chất tu hành

Tôn giả được kính trọng là bậc:

• Giữ giới nghiêm cẩn, nếp sống thanh bần

• Định lực vững vàng, tâm không dao động trước cảnh duyên

• Lấy trí tuệ và khiêm hạ làm cốt lõi hành đạo

Danh xưng “Ca-nặc-ca” thường được hiểu là vàng ròng, biểu trưng cho tâm thanh tịnh đã được luyện lọc, không còn tạp nhiễm của tham, sân, si.

3. Vai trò trong Thập Bát La Hán

Theo truyền thống Đại thừa, sau khi Đức Phật nhập Niết-bàn, Tôn giả Ca-nặc-ca Bạt-ly-đọa-đọa là một trong các vị La Hán được phó chúc:

• Trụ thế hộ trì chánh pháp

• Tùy duyên giáo hóa chúng sinh

• Gìn giữ sự thanh tịnh và bền vững của Tăng đoàn

Ngài đại diện cho hạnh tu chứng thuần thục, âm thầm nhưng kiên cố, như vàng ròng trải qua lửa vẫn không biến chất.

4. Hình tượng trong nghệ thuật Phật giáo

Trong các bộ tượng Thập Bát La Hán, Tôn giả Ca-nặc-ca Bạt-ly-đọa-đọa thường được khắc họa với:

• Thần thái trầm tĩnh, đoan nghiêm

• Dáng vẻ vững chãi, phong thái chín chắn

• Pháp khí đơn sơ, biểu trưng cho tâm đã được tôi luyện

Hình tượng ấy nhắc người chiêm bái về giá trị của sự tu tập lâu dài và tinh luyện nội tâm.

5. Ý nghĩa tu học

Hạnh nguyện của Tôn giả Ca-nặc-ca Bạt-ly-đọa-đọa gửi gắm thông điệp:

• Tu hành là quá trình gạn lọc dần mọi cấu nhiễm

• Tâm càng thuần tịnh thì trí tuệ càng sáng

• Đạo lực chân thật luôn lặng lẽ mà bền bỉ

Vàng ròng không sợ lửa,
tâm tịnh không sợ cảnh.